Istorija za malu maturu
Priprema za završni ispit — 12 oblasti
Istorija na završnom ispitu pokriva ogroman vremenski raspon — od praistorije do danas. Ono što pomaže u pripremi nije pamćenje napamet, već razumevanje uzroka, posledica i veza između događaja. Zadaci uglavnom testiraju upravo to.
Na Spremku su pitanja grupisana po vremenskim periodima i temama. Svaki odgovor dolazi sa objašnjenjem koje pomaže da povežeš gradivo — korisno posebno za periode koji ti nisu jasni.
Koji periodi i teme su najzastupljeniji na ispitu
Srpska istorija posebno je naglašena na ispitu — od prvih srpskih država u srednjem veku, kroz ustanke i sticanje nezavisnosti u XIX veku, do Balkanskih ratova, oba svetska rata i Jugoslavije. Pored srpske istorije, ispit pokriva: stari vek (Mesopotamija, Egipat, Grčka, Rim), srednji vek (feudalizam, krstaški pohodi), novi vek (renesansa, revolucije), Hladni rat i savremeno doba. Priprema iz srpske istorije posebno se isplati jer nosi mnogo pitanja.
Kako se snalaziti u hronologiji i periodima
Istorija se ne uči datumima — uči se uzrocima i posledicama. Kada razumeš zašto se nešto dogodilo, lakše zapamtiš i kada. Dobar pristup je da za svaki period znaš: šta je prethodilo, šta je ključni događaj, šta je nastupilo posle. Srpska istorija je posebno naglašena — od Nemanjića i Kosovo bitke, kroz ustanke i nezavisnost, do oba svetska rata. Ovaj deo gradiva isplati se pokriti temeljno.
Oblasti za vežbanje
Pojmovi i definicije
Definicije istorijskih pojmova: vek, stolece, globalizacija, diktatura, apartheid, antisemitizam, konzervativizam, feudalizam, boljsevici i dr.
Istorijski izvori
Vrste i analiza istorijskih izvora: dnevnik, povelja, zakonik, hronika, žitije, memoari, primarni i sekundarni izvori
Merenje vremena
Vekovi, milenijumi, epohe, istorijski periodi, datovanje događaja
Stari vek
Vavilon, antički Rim, antička Grčka, Egipat, Fenikija, stari istok
Srednji vek
Nemanjići, Srpska despotovina, Vizantija, krstaški ratovi, feudalizam, srednji vek opšte
Novi vek
Velika geografska otkrića, Francuska revolucija, Bartolomejska noć, apsolutizam (XVI–XVIII vek)
Srbija u XIX veku
Srpski ustanci, Kneževina Srbija, Berlinski kongres, Balkanski ratovi, Načertanije (XIX – poč. XX vek)
Srbija i Jugoslavija 1903–1941
Majski prevrat, Balkanski ratovi, Kraljevina SHS/Jugoslavija, Mala antanta, međuratni period
Prvi svetski rat
Gavrilo Princip, Solunski front, Kajmakčalan, objava rata, Oktobarska revolucija
Drugi svetski rat
El Alamejn, Staljingrad, Hirošima, Operacija Halijard, Dan D, Normandija
Hladni rat
Kubanska kriza, NATO, Varšavski pakt, Pokret nesvrstanih, Olimpijada 1980, Mala Antanta
Savremeno doba
Raspad SFRJ, post-hladnoratovski period, savremena istorija nakon 1990.