Nivoi engleskog jezika · nivo C1
Lako zamenljive reči u engleskom (C1) — objašnjenje i vežbe
Affect ili effect, imply ili infer, economic ili economical, principal ili principle — parovi reči koje zvuče slično ili imaju zajednički koren zbunjuju i napredne govornike, a u pisanom tekstu greška se odmah vidi. Na C1 nivou očekuje se da razlikuješ ne samo značenje, već i vrstu reči i konstrukciju u kojoj se reč javlja.
Kod nekih parova razlika je čvrsta (stationary i stationery znače sasvim različite stvari), a kod nekih je pitanje standardne, pažljive upotrebe: imply i infer, ili disinterested i uninterested, u svakodnevnom govoru se ponekad mešaju, ali se u formalnom pisanju razlikuju. Ova strana objašnjava najvažnije parove i kako da ih razlikuješ u kontekstu.
Vežbaj lako zamenljive reči →Affect i effect, imply i infer
Affect je u opštem jeziku glagol „uticati na“: Stress can affect your sleep. Effect je najčešće imenica „uticaj, posledica“: have an effect on, take effect, come into effect. Effect postoji i kao formalan glagol, ali sa drugim značenjem — „ostvariti, sprovesti“: effect change, effect reforms. Imply znači „nagovestiti, sugerisati“, a subjekat može biti i osoba i stvar: The report implies that costs will rise; His smile implied that he knew the answer. Infer znači „zaključiti“ i to radi onaj ko tumači znake, obično sa from: I infer from your email that you're unhappy. U govoru se infer ponekad čuje u značenju imply, ali se u standardnom pisanom engleskom to smatra greškom.
Sličan oblik, različito značenje
Economic znači „ekonomski, privredni“ (economic growth), a economical „štedljiv“ (an economical car). Principle je imenica „načelo“ (in principle, a matter of principle), a principal pridev „glavni“ (the principal reason) ili imenica „direktor škole“. Continuous znači „bez prekida“ (a continuous line), a continual „koji se stalno ponavlja“ (continual complaints). Sensible je „razuman“ (a sensible idea), a ne „senzibilan“ — za to značenje engleski koristi sensitive (osetljiv). Kod nekih parova razlika je u jednom slovu: stationary (koji miruje) i stationery (kancelarijski materijal), discreet (diskretan) i discrete (zaseban), complement (dopuniti, slagati se) i compliment (pohvaliti).
Parovi koje razlikuje konstrukcija
Ponekad je ključ u gramatici, a ne samo u značenju. Proceed je neprelazan i ide sa to ili with (Passengers should proceed to Gate 14), a precede je prelazan, bez predloga (A short speech will precede the ceremony). Assure uzima osobu kao objekat (I can assure you that…), a ensure ne (ensure that the data is safe). Averse opisuje osobu i traži to (not averse to hard work), a adverse opisuje okolnosti i posledice (adverse weather). Mitigate ima direktan objekat (mitigate the effects), a militate ide sa against. Kod glagola lie, lay, rise i raise važi isto: lie (ležati) – lay – lain i rise – rose – risen su neprelazni, a lay (položiti) – laid – laid i raise traže objekat.
Nijanse i pažljiva upotreba
Oko nekih parova postoji rasprava i među izvornim govornicima. Disinterested u izvornom i formalnom smislu znači „nepristrasan, bez ličnog interesa“ (a disinterested third party), dok je uninterested „nezainteresovan“; u govoru se ta dva značenja ponekad mešaju, ali u pažljivom pisanju vredi ih razlikovati. Slično je sa flaunt i flout: flaunt je „razmetati se“ (flaunt your wealth), a flout „otvoreno kršiti pravilo“ (flout the rules) — flaunt the rules se sreće, ali se u standardnom jeziku smatra greškom. Parovi kao classic (tipičan, školski primer) i classical (antički, klasični), ili childlike (pozitivno) i childish (negativno), razlikuju se po nijansi koju pisac želi da prenese.
Primeri
Her late arrival did not affect the outcome of the meeting in any way.
Njeno kašnjenje ni na koji način nije uticalo na ishod sastanka.
From the cracks in the walls, the engineer inferred that the foundations had moved.
Na osnovu pukotina u zidovima inženjer je zaključio da su se temelji pomerili.
The cold tone of her email clearly implied that the decision had already been made.
Hladan ton njenog mejla jasno je nagoveštavao da je odluka već doneta.
This car is very economical.
Ovaj automobil je veoma štedljiv.
I agree with the plan in principle, but not with all the details.
Načelno se slažem sa planom, ali ne sa svim detaljima.
The lorry crashed into a stationary car that was waiting at the traffic lights.
Kamion je udario u automobil koji je stajao na semaforu.
Najčešće greške
- • Effect umesto glagola affect: The weather effected my mood → The weather affected my mood.
- • Affect umesto imenice effect: The changes will take affect next month → The changes will take effect next month.
- • Infer umesto imply: These figures infer that sales are falling → These figures imply that sales are falling.
- • Principal umesto principle: It's against my principals to lie → It's against my principles to lie.
- • Raise umesto rise: The river has raised by a metre → The river has risen by a metre.
Zašto vežbati lako zamenljive reči na Spremku
Svako objašnjenje na srpskom razlaže ceo par: šta znači tačna reč, šta znači zamka i po čemu se u rečenici vidi razlika. Gde je razlika stvar standardne upotrebe, a ne apsolutnog pravila, objašnjenje to i kaže. Pitanja su kalibrisana za C1, sa izborom reči, matricama i dopunjavanjem — besplatno i bez registracije.
Česta pitanja
Koja je razlika između affect i effect?
Affect je najčešće glagol „uticati na“ (Stress can affect your sleep), a effect imenica „uticaj, posledica“ (have an effect on, take effect). Effect kao glagol postoji u formalnom značenju „ostvariti, sprovesti“ (effect change).
Da li je greška upotrebiti infer umesto imply?
U standardnom pisanom engleskom — da. Imply znači „nagovestiti“ (govornik ili tekst nešto sugeriše), a infer „zaključiti“ (čitalac izvodi zaključak, obično sa from). U neformalnom govoru infer se ponekad koristi i za imply, ali to mnogi smatraju greškom, pa ga u formalnom tekstu izbegavaj.
Kako da zapamtim stationary i stationery?
Stationery sa -ery je kancelarijski materijal (papir, olovke, koverte), a stationary sa -ary znači „koji miruje“ (a stationary car). Pomaže asocijacija: e kao u envelope (koverat).