Nivoi engleskog jezika · nivo C1
Idiomi i apstraktni frazalni glagoli (C1) — objašnjenje i vežbe
Na C1 nivou rečnik se ne meri samo brojem reči, već time koliko prirodno koristiš ustaljene izraze. Idiomi kao što su the tip of the iceberg, a blessing in disguise ili the elephant in the room, i frazalni glagoli apstraktnog značenja kao što su play down, come across as i brush up on stalno se javljaju u novinskim tekstovima, na poslu i u razgovoru izvornih govornika.
Njihovo značenje se ne može izvesti iz pojedinačnih reči, a oblik je zaključan: ne kaže se double-sided sword ni food for thinking. Ova strana objašnjava kako idiomi i frazalni glagoli funkcionišu, gde nastaju tipične greške srpskih govornika i kako da ih vežbaš u kontekstu.
Vežbaj idiome i frazalne glagole →Idiomi: ustaljen oblik, preneseno značenje
Idiom je izraz čije je značenje preneseno, a oblik fiksiran. A red herring nije crvena haringa, nego lažni trag; a far cry from znači „sasvim drugačije od“; a long shot je pokušaj sa malim izgledima na uspeh. Reči u idiomu se ne zamenjuju sinonimima: kaže se have second thoughts, a ne second doubts, i food for thought, a ne food for thinking. Zato je korisno idiome učiti u grupama po značenju: neizvesnost (up in the air, the jury is still out, touch and go), odustajanje (throw in the towel, call it quits), novac (make ends meet, tighten your belt, be strapped for cash). Tako lakše biraš pravi izraz za situaciju i lakše ga prepoznaješ u tekstu.
Frazalni glagoli apstraktnog značenja
Na nižim nivoima frazalni glagoli su uglavnom konkretni (turn on, pick up). Na C1 nivou čestica nosi apstraktno značenje koje treba naučiti kao celinu: play down = umanjiti značaj, gloss over = preći preko nečega, iron out = izgladiti probleme, phase out = postepeno ukinuti, boil down to = svoditi se na, stem from = proizilaziti iz. Čestica često potpuno menja smisao: come up with je „smisliti“, a come up against „naići na otpor“; play down je „umanjiti“, a play up „preuveličati“. Mnogi ovakvi glagoli imaju formalniji ekvivalent latinskog porekla — step down = resign, weigh up = evaluate, chip in = contribute — pa je izbor između njih i pitanje registra.
Red reči: gde ide objekat i šta sledi posle čestice
Kod razdvojivih frazalnih glagola imenica može da stoji pre ili posle čestice (play down the crisis, play the crisis down), ali zamenica stoji između glagola i čestice: played it down, spell it out, a ne played down it. Glagoli sa dve čestice se ne razdvajaju: brush up on our skills, face up to the facts, come up against resistance. Pazi i na ono što dolazi posle glagola: posle come across as ide pridev ili imenica bez to be (He comes across as arrogant), a stem u ovom značenju ide samo sa from, nikad sa of. Neki glagoli se najčešće koriste u negaciji, kao live something down: He'll never live it down.
Kako prepoznati značenje u kontekstu
Kada ne znaš izraz, kontekst često otkriva smer značenja. U rečenici The minister tried to play down the crisis, describing it as „a minor technical problem“ nastavak jasno pokazuje umanjivanje. Ipak, ne oslanjaj se na doslovan prevod sa srpskog: „bura u čaši vode“ je u britanskom engleskom a storm in a teacup, a „zažmuriti na nešto“ turn a blind eye, ne closed eye. Neki idiomi imaju britansku i američku varijantu (keep your cards close to your chest / close to the vest). Izraz koji koristiš u pisanju proveri u celom obliku, sa predlozima i članovima, jer upravo tu nastaje najviše grešaka.
Primeri
The complaints we've received are just the tip of the iceberg.
Žalbe koje smo dobili samo su vrh ledenog brega.
Losing that job was a blessing in disguise.
Gubitak tog posla bio je sreća u nesreći.
The minister tried to play down the crisis.
Ministar je pokušao da umanji značaj krize.
I need to brush up on my French before the trip to Lyon.
Moram da osvežim francuski pre puta u Lion.
He can come across as arrogant, but he's actually very shy.
Može da deluje arogantno, ali je zapravo veoma stidljiv.
In the end, the whole dispute boils down to money.
Ceo spor se na kraju svodi na novac.
Najčešće greške
- • Promenjena reč u idiomu: a double-sided sword → a double-edged sword.
- • Doslovan prevod sa srpskog: a storm in a glass → a storm in a teacup.
- • Zamenica posle čestice: He played down it → He played it down.
- • Višak to be posle come across as: She came across as to be rude → She came across as rude.
- • Pogrešan predlog: Her problems stem of a poor diet → Her problems stem from a poor diet.
Zašto vežbati idiome i frazalne glagole na Spremku
Svako pitanje ima objašnjenje na srpskom: šta izraz znači, zašto ostale opcije ne grade idiom i gde je zamka doslovnog prevoda. Zadaci su kalibrisani za C1 nivo — idiomi i frazalni glagoli dolaze u realnom kontekstu, uz povezivanje sa značenjem i sa formalnim ekvivalentima. Vežbanje je besplatno i bez registracije.
Česta pitanja
Kako najlakše naučiti idiome na engleskom?
Uči ih u celom obliku i u kontekstu, grupisane po značenju (novac, neizvesnost, odustajanje). Ne menjaj reči sinonimima i ne prevodi doslovno sa srpskog, jer je oblik idioma ustaljen.
Gde stoji zamenica kod frazalnih glagola?
Kod razdvojivih glagola zamenica ide između glagola i čestice: play it down, spell it out. Glagoli sa dve čestice, kao brush up on ili face up to, ne razdvajaju se.
Da li su frazalni glagoli neformalni?
Mnogi su neutralni i česti i u novinskom jeziku. U vrlo formalnom tekstu se ipak često zamenjuju glagolima latinskog porekla: step down → resign, iron out → resolve, weigh up → evaluate.