Uzroci i povod rata
Dublji uzroci rata bili su imperijalizam, odnosno borba velikih sila za kolonije i uticaj, trka u naoružanju i nacionalizam: mnogi narodi u višenacionalnim carstvima, kao što je Austrougarska, težili su sopstvenoj državi. Nemačka je gradila veliku ratnu flotu, a Velika Britanija odgovarala je gradnjom još većih brodova. Evropa je bila podeljena na dva saveza: Trojni savez (1882), koji su činile Nemačka, Austrougarska i Italija, i Antantu (1907), koju su činile Francuska, Rusija i Velika Britanija. Povod rata bio je Sarajevski atentat: 28. juna 1914. (po gregorijanskom kalendaru) Gavrilo Princip, pripadnik Mlade Bosne, ubio je u Sarajevu austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju. Austrougarska je Srbiji uputila ultimatum, a 28. jula 1914. (po istom kalendaru) objavila joj je rat.
Antanta i Centralne sile
Zbog sistema saveza lokalni sukob za nekoliko dana postao je veliki rat. Nemačka je početkom avgusta 1914. objavila rat Rusiji i Francuskoj, a kada je napala neutralnu Belgiju, u rat je ušla i Velika Britanija. Nemačka, Austrougarska i njihovi saveznici, Osmansko carstvo (krajem 1914) i Bugarska (1915), nazivali su se Centralne sile. Srbija i Crna Gora ratovale su na strani Antante. Italija, iako članica Trojnog saveza, 1914. ostala je neutralna, a 1915. ušla je u rat na strani Antante. SAD su ušle u rat 1917, zbog nemačkog neograničenog podmorničkog rata. Iste godine ruski car Nikolaj II odrekao se prestola, a Rusija je u martu 1918. Brest-Litovskim mirom izašla iz rata. Predsednik SAD Vudro Vilson objavio je 1918. program od 14 tačaka, koji se zalagao za pravo naroda da sami odlučuju o svojoj državi.
Frontovi, rovovi i nova ratna tehnika
Na Zapadnom frontu, kroz Belgiju i Francusku, Nemačka se borila protiv Francuske i Velike Britanije, a na Istočnom frontu protiv Rusije. Na Balkanu je postojao Solunski front. U bici na Marni 1914. zaustavljeno je nemačko napredovanje ka Parizu, pa je na zapadu nastao rovovski rat: vojske su se ukopale, a prostor između rovova zvao se „ničija zemlja“. Odbrana je bila jača od napada, pa se front godinama gotovo nije pomerao, a rat se pretvorio u dug rat iscrpljivanja. Bitka kod Verdena 1916. trajala je veći deo godine, a na Somi su Britanci iste godine upotrebili tenkove. Mitraljez, tenk, podmornica, avion, koji je isprva služio za izviđanje, i bojni otrovi, zbog kojih su vojnici nosili gas-maske, učinili su rat mnogo razornijim.
Čovek u ratu i kraj rata
Život u rovovima obeležili su blato i vlaga, stalna opasnost od paljbe, bolesti i nestašice. U pozadini, daleko od borbi, civili su u fabrikama i poljima proizvodili oružje i hranu za front. Žene su radile u fabrikama municije, kao bolničarke i na poljima umesto muškaraca. Hrana je išla vojsci, pa su države uvele racionisanje, a u mnogim zemljama vladala je glad. Mnogi civili postali su izbeglice, a 1918. svetom se proširila španska groznica. Vlade su koristile propagandu: plakati su pozivali ljude u vojsku, a neprijatelja su prikazivali kao čudovište, pa takve izvore treba čitati kritički. Posle proboja Solunskog fronta u septembru 1918. Bugarska je kapitulirala, a ubrzo su oružje položile i ostale Centralne sile. Primirjem 11. novembra 1918. (po gregorijanskom kalendaru) borbe su prestale. Nemački car Vilhelm II odrekao se prestola, a Austrougarska, Osmansko, Rusko i Nemačko carstvo prestali su da postoje.