Balkansko poluostrvo, Dinaridi i kras
Balkansko poluostrvo dobilo je ime po Staroj planini, koju su Turci zvali Balkan; sa zapada ga zapljuskuju Jadransko i Jonsko more. Dinaridi se pružaju od severozapada ka jugoistoku, gotovo paralelno sa jadranskom obalom, i izgrađeni su pretežno od krečnjaka. Voda rastvara krečnjak, pa nastaje kraški reljef: vrtače, jame, pećine, ponornice i kraška polja; ime je dobio po visoravni Kras iznad Tršćanskog zaliva. Dinaridi kao zid zadržavaju uticaj toplog mora: na obali je sredozemna klima, sa toplim i suvim letima i blagim, kišovitim zimama, a iza planina umereno-kontinentalna i planinska. Na obali duvaju bura, hladan i suv vetar koji se spušta sa planina, i jugo, topao i vlažan vetar sa jugoistoka koji donosi kišu. Na Jadransko more izlaze Slovenija, Hrvatska, Crna Gora i Bosna i Hercegovina, ova poslednja samo kratkom obalom kod Neuma; Srbija i Severna Makedonija nemaju izlaz na more.
Slovenija i Hrvatska
Glavni grad Slovenije je Ljubljana, na Ljubljanici. Najviši vrh je Triglav u Julijskim Alpima, u čijem je podnožju ledničko Bledsko jezero, a u krečnjaku je kraška Postojnska jama. Glavna luka je Koper. Slovenija je 2004. prva od država bivše SFRJ postala članica EU, a Hrvatska je primljena 2013. Glavni grad Hrvatske je Zagreb, na Savi. Teritorija Hrvatske je izdužena u obliku potkovice i deli se na Panonsku, Gorsku i Primorsku Hrvatsku. Slavonija je žitnica zemlje, Istra najveće poluostrvo, a obala je veoma razuđena, sa mnogo ostrva. Plitvička jezera čini niz jezera povezanih slapovima, a pregrade između njih nastaju taloženjem sedre; sedrene slapove gradi i reka Krka u Dalmaciji. Pod zaštitom UNESCO-a su stari grad Dubrovnik i Dioklecijanova palata u Splitu, a Rijeka je velika luka na Kvarneru.
Bosna i Hercegovina i Crna Gora
Glavni grad Bosne i Hercegovine je Sarajevo, na Miljacki; u blizini su skijališta Jahorina i Bjelašnica. Mostar leži na Neretvi, preko koje vodi Stari most; Neretva se kod Ploča, u Hrvatskoj, uliva u Jadran, a njenom dolinom u Hercegovinu prodire topao vazduh sa mora. Una, Vrbas i Bosna teku ka severu u Savu i pripadaju crnomorskom slivu, a Drina nastaje spajanjem Tare i Pive. Tuzla je poznata po kamenoj soli, a Zenica po proizvodnji čelika; sever zemlje, uz Savu, nizija je na obodu Panonske nizije. Glavni grad Crne Gore je Podgorica, na Morači, koja se uliva u Skadarsko jezero, a iz jezera Bojana otiče u Jadransko more. Skadarsko jezero Crna Gora deli sa Albanijom. Boka kotorska je duboko uvučen zaliv sa starim gradom Kotorom, Bar je glavna luka, povezana prugom sa Beogradom, a Zetska ravnica najvažnija poljoprivredna oblast. Nacionalni parkovi su Durmitor sa kanjonom Tare, Biogradska gora sa prašumom i Lovćen.
Severna Makedonija, Vardar i jezera
Glavni grad Severne Makedonije (to ime država nosi od 2019) je Skoplje, na Vardaru. Vardar teče ka jugoistoku i u Grčkoj se uliva u Egejsko more, pa zemlja najvećim delom pripada egejskom slivu. Dolinama Morave i Vardara vodi najkraći kopneni put od Podunavlja do Egejskog mora. Ohridsko jezero, koje Severna Makedonija deli sa Albanijom, tektonsko je, jedno od najstarijih i najdubljih u Evropi, sa endemskim vrstama kao što je ohridska pastrmka; grad Ohrid i jezero su pod zaštitom UNESCO-a. Prespansko jezero dele tri države — Severna Makedonija, Albanija i Grčka — a njegova voda podzemno, kroz krečnjak Galičice, dospeva do Ohridskog jezera. Dojransko jezero Severna Makedonija deli sa Grčkom. U Kočanskom polju tradicionalno se gaji pirinač. Sava, koja izvire u Sloveniji i teče kroz Zagreb i duž severa BiH, uliva se u Dunav u Beogradu.