Stari Egipat: pravila koja traju vekovima
Slike i reljefi u egipatskim grobnicama bili su namenjeni pokojniku, da mu služe u zagrobnom životu. Čovek je prikazan tako da se svaki deo tela vidi iz ugla iz kog je najprepoznatljiviji: glava i noge iz profila, a ramena i oko kao da se gledaju spreda. Važnija osoba prikazana je većom. Majstori su zid delili mrežom jednakih kvadrata, da sve figure dobiju iste, propisane proporcije, pa egipatska umetnost tokom mnogo vekova izgleda veoma slično. Statue faraona su uspravne, simetrične i ukočene, isklesane od tvrdog kamena, i daju utisak mira i večnosti. Slikari i vajari smatrani su zanatlijama koje rade po narudžbini, a arhitekta koji je vodio gradnju piramida imao je mnogo veći ugled.
Stara Grčka: hram, skulptura i oslikane vaze
Grčki hram je dom kipa božanstva, a njegov glavni nosivi i ukrasni element je stub. Gornji, ukrašeni deo stuba zove se kapitel, iznad stubova je friz, ukrasna traka često sa reljefima, a na pročelju trouglasti zabat. Partenon na atinskom Akropolju je hram dorskog stila, a njegove mere su usklađene po tačnim odnosima. Klasična grčka skulptura deluje opuštenije i prirodnije od egipatske. Kopljonoša vajara Polikleta pokazuje kanon, pravilo o idealnim odnosima delova tela, a težina tela mu počiva na jednoj nozi. Bronzani original je izgubljen i poznajemo ga po rimskim mermernim kopijama. Miloska Venera je mermerna grčka skulptura boginje; bez ruku je jer su izgubljene, pa nije torzo. Na vazama od pečene gline figure su crne na crvenkastoj podlozi (crnofiguralni stil) ili boje gline na crnoj pozadini (crvenofiguralni stil).
Stari Rim i rimski spomenici u Srbiji
Rimljani su usavršili luk i od njega razvili svod i kupolu, pa su gradili mostove, akvadukte, trijumfalne lukove i amfiteatre, ovalne građevine sa arenom i tribinama sa svih strana. Bista prikazuje glavu, vrat i gornji deo grudi; rimske biste verno prikazuju bore i lične crte, a biste cara postavljane su širom carstva da podsećaju na njegovu vlast. Mozaik se slaže od kamenčića prirodnih boja i kockica obojenog stakla. Na tlu Srbije su dva važna rimska lokaliteta. Viminacijum kod Kostolca bio je rimski grad i vojni logor, sa iskopanim amfiteatrom, a danas je arheološki park. Feliks Romulijana kod Gamzigrada, blizu Zaječara, ostaci su carske palate okružene bedemima sa kulama, poznate po podnim mozaicima, i upisana je na Uneskovu listu svetske baštine.