Šta je država i gde su nastale prve države
Država ima tri osnovna elementa: teritoriju, stanovništvo i suverenu vlast. Suverenitet znači najvišu vlast nezavisnu od drugih država; oblast kojom upravlja druga država, kao nekadašnje kolonije, nije nezavisna država. Teritoriju čine kopno sa unutrašnjim vodama, kod primorskih država i teritorijalno more, kao i vazdušni prostor i podzemlje; otvoreno more ne pripada nijednoj državi. Prve države nastale su pre više hiljada godina u dolinama velikih reka Starog istoka — Nila, Tigra i Eufrata, a zatim Inda i Huanghoa. Plodno tlo hranilo je mnogo ljudi, a navodnjavanje je zahtevalo organizovan rad, pa se razvila vlast. Stari Egipat jedna je od najstarijih država sveta.
Geografski položaj države
Matematičko-geografski položaj određuje se geografskom širinom i dužinom; Srbija, na primer, leži severno od ekvatora i istočno od Griničkog meridijana, pa je na severnoj i istočnoj polulopti. Fizičko-geografski položaj opisuje državu prema prirodnim objektima — moru, planinama, rekama, poluostrvima. Saobraćajno-geografski položaj zavisi od važnih puteva, plovnih reka i kanala: kroz Panamu prolazi Panamski kanal, a kroz Srbiju put dolinom Morave i Vardara ka Solunu i Egejskom moru. Ekonomsko-geografski položaj pokazuje blizinu tržišta, sirovina i razvijenih oblasti, a društveno-geografski (političko-geografski) odnos prema susedima i međunarodnim savezima.
Veličina i oblik teritorije
Najveća država sveta po površini je Rusija, koja se prostire u Evropi i Aziji; gigantske države su i Kanada, Kina i Brazil. Najmanja država je Vatikan, u Rimu. Države veoma male površine zovu se mikrodržave: Vatikan, Monako (na obali Sredozemnog mora), San Marino, Lihtenštajn i Andora (u Pirinejima, između Francuske i Španije); mnoge žive od turizma, finansija i usluga. Kompaktna teritorija je zbijena, oblika bliskog krugu, kao kod Poljske, pa su svi krajevi blizu središta. Čile je veoma izdužen, a Indonezija rascepkana na hiljade ostrva. Enklava je teritorija okružena samo jednom drugom državom — Vatikan i San Marino u Italiji, Lesoto u Južnoafričkoj Republici. Eksklava je deo države odvojen od matice tuđom teritorijom, kao Kalinjingradska oblast Rusije. Države mogu biti ostrvske (Japan, Island, Madagaskar) ili bez izlaza na more (Srbija, Austrija, Mađarska, Švajcarska).
Granice, glavni grad i oblik vladavine
Državna granica odvaja teritorije dveju država i deli i vazdušni prostor i podzemlje. Prirodne granice prate reke, planinske grebene i jezera: Pirineji između Francuske i Španije, Dunav u Đerdapu između Srbije i Rumunije, Ohridsko jezero između Severne Makedonije i Albanije. Veštačke (geometrijske) granice idu pravim linijama, kao 49. paralela između SAD i Kanade ili granice u Africi koje su povukle kolonijalne sile. Granica može imati barijernu, filtrirajuću, kontaktnu ili integracionu funkciju, a ista granica vremenom može da promeni funkciju. Glavni grad je sedište vlasti: evropski tip razvijao se vekovima (Pariz, Beč, Beograd), a američki tip je planski izgrađen (Vašington, Kanbera, Brazilija) i često nije najveći grad. U monarhiji vladar vlast nasleđuje (apsolutna ili ustavna monarhija), a u republici se šef države bira na određeno vreme.