Od 1918. do danas
Savremeno doba deli se na četiri dela. Međuratni period traje od 1918. do 1939. godine. Sledi Drugi svetski rat (1939–1945), koji se u Evropi završio u maju, a u Aziji u septembru 1945. Posle rata počinje hladni rat, razdoblje suparništva zapadnog bloka, koji su predvodile SAD, i istočnog bloka, koji je predvodio SSSR. Naziv je slikovit: dve sile nisu ratovale neposredno jedna protiv druge, nego su se nadmetale u naoružanju, privredi, nauci i propagandi, iako su se ratovi ipak vodili u pojedinim delovima sveta. Pad Berlinskog zida 1989. postao je simbol kraja hladnog rata, a posle njega počinje vreme posle hladnog rata. Prostorni okvir ovog razdoblja je ceo svet, jer su saobraćaj, trgovina i sredstva komunikacije sve tešnje povezali države. Jedna od odlika savremenog doba je brz razvoj tehnike: radio, televizija, računari, internet i mobilni telefoni menjaju način života. Pri računanju vekova važi pravilo da XX vek traje od 1901. do 2000, a XXI vek počinje 2001. godine.
Vrste istorijskih izvora
Istorijski izvori su svi tragovi prošlosti iz kojih učimo o njoj. Pisani izvori su pisma, novine, zakoni i ugovori. Materijalni izvori su predmeti i građevine: radio-aparat iz 1930-ih u muzeju ili spomenik na trgu. Audio izvori se slušaju, kao snimak radio-emisije, govora ili pesme; postoje tek od kraja XIX veka, jer je uređaj za snimanje zvuka izumljen u drugoj polovini tog veka. Vizuelni izvori se gledaju: plakat, fotografija i karikatura. Primarni izvor nastao je u vreme događaja ili potiče od učesnika ili očevica, a sekundarni izvor, kao udžbenik ili knjiga istoričara, napisan je kasnije na osnovu drugih izvora i naziva se istorijska literatura. Dokumente čuva arhiv, a predmete muzej. Iz savremenog doba sačuvan je ogroman broj zapisa svih vrsta, pa istoričar mora da bira i proverava izvore: ispituje njihovu verodostojnost (da li je izvor pravi i pouzdan) i saznajnu vrednost (šta nam izvor govori o prošlosti).
Usmena svedočanstva i digitalni izvori
Usmeno svedočanstvo je kazivanje osobe koja je događaj lično doživela ili videla. Istoričar ga beleži razgovorom sa svedokom, koji snima ili zapisuje, pa se ono može prikupiti samo dok su svedoci živi. Vredno je jer čuva ono čega u zvaničnim dokumentima često nema: svakodnevicu, osećanja i iskustva običnih ljudi. Ali svedok se seća posle mnogo godina, može nešto da zaboravi ili pomeša i vidi događaj iz svog ugla, pa se svedočanstvo poredi sa drugim izvorima. Digitalni izvori postoje u elektronskom obliku: imejl, veb-stranica, digitalna fotografija, objava na društvenoj mreži. Digitalizacija je pretvaranje dokumenata, knjiga i fotografija u elektronski oblik, da bi bili dostupni preko interneta, a originali bolje sačuvani. Kod sadržaja na internetu proverava se ko je autor, kada je sadržaj objavljen i da li ga potvrđuju drugi pouzdani izvori. Lažne vesti su netačni podaci predstavljeni kao istina; brzo se šire, pa veliki broj deljenja ne dokazuje tačnost. Fotomontaža, slika sastavljena od delova više fotografija, može prikazati nešto što se nikada nije dogodilo.
Propaganda, cenzura i pristrasnost
Propaganda je smišljeno širenje ideja, poruka i slika da bi se uticalo na mišljenje i ponašanje ljudi. U XX veku koristila je radio, film, plakate i novine, pa je poruka istovremeno stizala do miliona ljudi. Cenzura je zabrana ili kontrola objavljivanja: zabrana izlaženja novina, uklanjanje članka ili zabrana prikazivanja filma. Totalitarni režimi uvodili su strogu cenzuru da bi sprečili drugačija mišljenja. Pristrasan izvor naginje jednoj strani: ističe ono što joj ide u prilog, a prećutkuje ostalo. I takav izvor je koristan, jer otkriva stavove i ciljeve svog autora; propagandni plakat ne prikazuje verno događaje, ali pokazuje kakve je poruke njegov tvorac želeo da širi. Izveštaji dve suprotstavljene strane o istom događaju često se razlikuju, zato istoričar poredi izvore. Multiperspektivnost znači sagledavanje događaja iz ugla različitih učesnika; ono u čemu se više izvora slaže verovatnije je tačno.