Kartografski znaci i legenda
Objekti i pojave na karti prikazuju se kartografskim znacima, a njihovo značenje objašnjava legenda (tumač znakova). Linijskim znacima crtaju se izduženi objekti — reke, putevi, pruge i granice; kod njih je u razmeru samo dužina, dok je širina uvećana da bi se linija videla. Površinskim znacima prikazuju se objekti koji zauzimaju veliku površinu, kao šume, jezera i močvare: unutar granice u razmeru površina se ispuni bojom, šarom ili simbolima. Vanrazmerni (tačkasti) znaci koriste se za objekte premale da bi se nacrtali u razmeru, kao što su crkva, manastir ili rudnik; takav znak pokazuje gde je objekat, a ne koliki je. Zato je Beograd na karti sveta samo tačka, a na planu Beograda vide se njegove ulice. Vode se na kartama prikazuju plavom bojom.
Kako se na karti prikazuje reljef
Izohipse su linije koje spajaju tačke iste nadmorske visine; broj uz izohipsu je visina u metrima, a obala mora odgovara izohipsi od 0 m. Izohipse različitih visina se ne seku, jer jedna tačka ne može imati dve visine. Zbijene izohipse pokazuju strm teren, a razmaknute blag nagib. Zatvorene izohipse čije vrednosti rastu ka sredini prikazuju brdo, a one čije vrednosti opadaju ka sredini — udubljenje. Visinska razlika između dve susedne izohipse zove se ekvidistanca. Izobate spajaju tačke iste dubine vode. Kota je tačka sa upisanom tačnom visinom, najčešće na vrhu. Hipsometrijska skala daje boju svakom visinskom pojasu: nizije do 200 m su zelene, viši predeli žuti i sve tamnije smeđi, a mora su plava — što je plava tamnija, more je dublje. Šrafe su kratke crtice u pravcu pada terena, deblje i gušće na strmijim padinama, a senčenje čini da reljef deluje plastično, ali ne pokazuje visinu.
Vrste karata i plan grada
Po sadržaju karte se dele na opštegeografske i tematske. Opštegeografske, kao topografska karta, prikazuju više elemenata zajedno: reljef, vode, naselja, puteve i granice. Tematske prikazuju jednu pojavu, na primer padavine, temperature, gustinu naseljenosti ili raspored industrije; da bi se razumela nova tematska karta, prvo se čitaju naslov i legenda. Po razmeru se karte dele na krupnorazmerne, srednjerazmerne i sitnorazmerne. Plan grada ima vrlo krupan razmer, pa prikazuje pojedinačne ulice i zgrade. Ulica se na planu najlakše nalazi preko registra ulica: oznaka C4 znači da je ulica u polju gde se seku kolona C i red 4.
Orijentacija: kompas, Severnjača, Sunce i GPS
Orijentisati se znači odrediti strane sveta i svoj položaj. Glavne strane sveta su sever, jug, istok i zapad, a između njih su sporedne: severoistok, jugoistok, jugozapad i severozapad. Na karti je po dogovoru sever na gornjoj ivici, istok desno, a zapad levo; strane sveta na karti pokazuje i kompasna ruža. Igla kompasa je namagnetisana, pa je Zemljino magnetno polje okreće u pravac sever–jug; gvozdeni predmeti i dalekovodi je skreću. Karta se orijentiše tako da se njen sever poklopi sa pravcem severa u prirodi. Noću sever pokazuje Severnjača, zvezda u sazvežđu Mali medved, koja se nalazi produžavanjem linije kroz dve zadnje zvezde Velikih kola; sa južne polulopte se ne vidi. U Srbiji je Sunce u podne po lokalnom vremenu na jugu, pa senka pada ka severu. Tačno na istoku Sunce izlazi samo oko ravnodnevica, a mahovina na drveću nije pouzdan znak. GPS je satelitski navigacioni sistem koji su razvile SAD: prijemnik iz signala više satelita određuje geografsku širinu i dužinu, ali na planinu je dobro poneti i kartu i kompas, jer uređaj može ostati bez baterije ili signala.